De 57ste dag, vrijdag 22 april 2011

Goede Vrijdag, zegt de agenda. Dat impliceert dat er ook Slechte Vrijdagen zijn. We kennen er een, nu acht weken geleden. Al weten we tegelijkertijd dat elke dag in onschuld wordt geboren – don’t blame the time.

Vrijdag 25 februari 2011. De dag dat Joep zonder bericht uit huis vertrok. Van die ochtend en van de dagen, weken en maanden ervoor zijn grondige analyses en reconstructies gemaakt. De slotconclusie: Joep is in geestelijke ontreddering vertrokken en zowel zijn karakter als z'n morele overtuigingen – over vaderschap, trouw, liefde en vriendschap – laten zich niet met een vrije dood verenigen. 

Hoe verder? Zoals we vorige week in het vooruitzicht stelden, zijn we de zoektocht naar een datum, schaal en vorm van [tussentijds] afscheid begonnen. Dat is geen eenvoudige expeditie. Immers: je ‘vertrekt’ gezamenlijk op 25 februari, maar ieder heeft z’n eigen gang. De een struikelt, de volgende maakt af en toe een hink-stap-sprong. De derde zegt: ik wil gaan zitten en niet meer verder. Maar we verliezen elkaar niet uit het oog.

Waar we over denken: afscheid nemen in stappen, want verdriet heeft haar eigen tred. Het meest waarschijnlijke is dat we op korte termijn in zeer kleine kring ritueel afscheid van Joep nemen aan de Maas. 

Een publiek afscheid zal pas later zijn, maar vrijwel zeker vóór de zomervakantie, als velen immers over de wereld uitwaaieren. Zo’n gemeenschappelijk afscheid van Joep is op [minstens] twee manieren betekenisvol. Enerzijds zal het alle betrokkenen de kans geven om hun verdriet met elkaar te delen. Anderzijds zal zo’n bijeenkomst markeren wat Joep nalaat: talloze mensen bij wie hij ooit een vingerafdruk op hun ziel heeft achtergelaten. Een verenigde blijk van liefde aan Joep is het minst wat we kunnen doen.

Na een publieke bijeenkomst zal de tijd zich niet sluiten. Want in diepste essentie kunnen we pas afscheid van Joep nemen als hij daadwerkelijk gevonden is – of als er zoveel zeeën van tijd zijn voorbijgegaan dat we in redelijkheid niet meer op de terugkeer van Joep kunnen rekenen. Een mogelijk derde afscheid zal waarschijnlijk opnieuw in zeer kleine kring zijn.

We schrijven dit aan de vooravond van Pasen. Gek: dat is het feest waarop je in de regel het leven verstopt – het ei, waaruit de hoop tevoorschijn wil breken. Maar deze Pasen staat voor de dood die zich verbergt. De tuin te groen, de zon te fel, de vogels die geen aanwijzingen fluiten. We hebben gezocht. En uiteindelijk onszelf en elkaar gevonden.

Deze Pasen zal ook overal in Nederland de Matthaüs Passion klinken. 

Met dat ene zinnetje: 
Erbarme dich. 

Nee, of God bestaat weten we niet. 
Maar ontferming bestaat. 
Ze zal de wereld in gaan. 
In haar eentje. 

En ze zal Joep vinden.

P.S. Jullie reacties blijven kracht geven. Dankjewel.